เวลาพูดถึงโรงพยาบาล ภาพจำแรกของคนส่วนใหญ่มักหนีไม่พ้นความวุ่นวายหน้าห้องตรวจ กลิ่นยา หรือความกังวลใจของญาติผู้ป่วย น้อยคนนักที่จะนึกเชื่อมโยงสถานที่แห่งนี้เข้ากับความเงียบสงบของร้านหนังสือ แต่ในความเป็นจริง เมื่อร่างกายต้องการการรักษา ‘จิตใจ’ ก็ต้องการพื้นที่หลบภัยไม่แพ้กัน

       เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2569 สำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์นได้กลับมาเยือน “คฤศตัง ร้านหนังสือ แสงสว่างแห่งชีวิต” ใจกลางโรงพยาบาลเซนต์หลุยส์อีกครั้ง ทว่าการมาเยือนคราวนี้มีความพิเศษกว่าเดิม เพราะเป็นการนำพา เหล่า หยีหว่า (Lau Yee-Wa) นักเขียนสาวที่บินตรงจากฮ่องกง เจ้าของนวนิยาย "ไร้ลิ้นสิ้นสูญ" (Tongueless) หนังสือรางวัลชนะเลิศ รางวัลชมนาดอินเตอร์นานาชาติ ปี 2025 มาร่วมสัมผัสโอเอซิสทางจิตใจแห่งนี้ด้วยตัวเอง

ย้อนรอย ‘คฤศตัง’ พื้นที่พักใจในโรงพยาบาล

     หากย้อนกลับไปในวันเปิดตัวร้านหนังสือคฤศตังเมื่อปลายเดือนพฤษภาคม 2026 ที่ผ่านมา จุดเริ่มต้นของพื้นที่แห่งนี้เกิดจากความคิดที่เรียบง่ายมากของ บาทหลวงยอแซฟ อนุชา ไชยเดช หรือคุณพ่ออนุชา ที่สังเกตเห็นว่า คนที่อยากหาหนังสือศาสนาคาทอลิกอ่านมักหาซื้อยาก โดยเฉพาะวันอาทิตย์ที่คนไปโบสถ์แต่ร้านหนังสือมักจะปิด ไอเดียนี้จึงถูกนำไปหารือกับผู้บริหารโรงพยาบาลเซนต์หลุยส์ จนกลายเป็นร้านหนังสือสเปซอบอุ่นที่เปิดกว้างสำหรับทุกคน ไม่ว่าจะเด็ก ผู้ใหญ่ คนพุทธ หรือคนคริสต์

 ชื่อ “คฤศตัง” ไม่ใช่คำเก๋ไก๋ที่ตั้งขึ้นมาลอย ๆ (และไม่ได้อ่านว่า สะ-หลิด-ตัง อย่างที่หลายคนเข้าใจผิด) แต่คือรากประวัติศาสตร์จากชื่อหนังสือเล่มแรกที่กลุ่มมิชชันนารีพิมพ์ขึ้นในสังคมไทยเมื่อปี ค.ศ. 1796 ส่วนฟอนต์ป้ายร้าน “ร้านหนังสือ แสงสว่างแห่งชีวิต” ก็ได้ความเมตตาจากพระคาร์ดินัลไมเกิ้ล มีชัย กิจบุญชู กรุณาลงลายมือชื่อให้ก่อนนำมาแกะสลัก

หนึ่งในคำถามที่น่าสนใจในยุคดิจิทัลคือ “ทำไมเรายังต้องมีหนังสือเป็นเล่ม ๆ ในโรงพยาบาล?” คุณพ่ออนุชาเคยให้คำตอบที่ลึกซึ้งไว้ว่า ในยุคที่ข้อมูลอินเทอร์เน็ตและ AI มาไวไปไวจนบางครั้งยากจะหาความจริง "หนังสือคือความหนักแน่น" เป็นสิ่งจับต้องได้ที่ใครจะมาแอบแก้ไขดัดแปลงไม่ได้ เวลาที่คนเราต้องเผชิญกับเรื่องยาก ๆ ในชีวิตหรือความเจ็บป่วย การได้ค่อย ๆ พลิกอ่านกระดาษทีละหน้า ซึมซับข้อความไปช้า ๆ นั่นคือกระบวนการเยียวยาจิตใจที่ดีที่สุด

สัดส่วนหนังสือในคฤศตังจึงแบ่งเป็นหนังสือศาสนา พระคัมภีร์ และงานเขียนคาทอลิกประมาณ 80% ส่วนอีก 20% ถูกปรับให้เข้ากับบริบทโรงพยาบาล เช่น ดอกไม้ ศาสนภัณฑ์ หรือหนังสือสำหรับพิธีของผู้ล่วงลับ ซึ่งตอบโจทย์ความรู้สึกของผู้คนในสถานที่แห่งนี้ได้อย่างพอดี

 ‘ไร้ลิ้นสิ้นสูญ’ โศกนาฏกรรมของความเงียบ และการดิ้นรนใต้ระบบที่กดทับ

ในวันเปิดร้านเมื่อเดือนพฤษภาคม ประพันธ์สาส์นเคยนำนวนิยาย "ไร้ลิ้นสิ้นสูญ" (Tongueless) มาแนะนำที่นี่ในฐานะหนังสือให้แง่คิดในการใช้ชีวิต และในเดือนกรกฎาคมนี้ การมาเยือนของ เหล่า หยีหว่า ผู้เขียน ก็ยิ่งทำให้ข้อความในหนังสือเล่มนี้เด่นชัดขึ้น

ไร้ลิ้นสิ้นสูญ เล่าเรื่องราวของสังคมฮ่องกงร่วมสมัย ผ่านชีวิตของ “ไหว” และ “หลิง” สองครูสาวสัญญาจ้างในโรงเรียนมัธยม พวกเธอต้องดิ้นรนในระบบการทำงานที่ไม่มั่นคง เต็มไปด้วยการแข่งขัน และถูกบีบคั้นด้วยนโยบายการศึกษาที่บังคับใช้ ภาษาจีนกลาง แทนที่ ภาษากวางตุ้ง ซึ่งไม่เพียงแต่เปลี่ยนวิธีการสอน แต่ยังลบเลือนตัวตนและรากเหง้าของคนท้องถิ่น เหตุการณ์สะเทือนใจเริ่มต้นขึ้นเมื่อ “ไหว” เลือกจบชีวิตตัวเองลง แต่ความจริงที่โหดร้ายกว่าคือ กลไกของโรงเรียนและคนรอบข้างกลับเลือกที่จะ "ลืม" เธอไปอย่างรวดเร็ว เพื่อหลีกเลี่ยงการพูดถึงปัญหาเชิงโครงสร้างที่กดทับอยู่ คำว่า "ไร้ลิ้น" ในนวนิยายเรื่องนี้ จึงไม่ใช่แค่ความบกพร่องทางร่างกาย แต่เป็นสัญลักษณ์ของ “ความเงียบ” ในสังคมที่ไม่เปิดโอกาสให้ผู้คนเปล่งเสียงของตัวเอง เป็นสังคมที่คนธรรมดาต้องยอมปิดปากเงียบเพื่อเป็นกลไกในการเอาตัวรอด จนกระทั่งความอัดอั้นนั้นปะทุกลายเป็นวิกฤตทางจิตใจและโศกนาฏกรรมของชีวิต

เมื่อ ‘หนังสือที่พูดถึงความเจ็บปวด’ มาอยู่ใน ‘สถานที่แห่งการเยียวยา’

การเดินทางมาเยือนร้านหนังสือคฤศตังของ เหล่า หยีหว่า พร้อมกับนวนิยายไร้ลิ้นสิ้นสูญ ก่อให้เกิดบทสนทนาที่น่าสนใจระหว่างตัวหนังสือกับสถานที่

โรงพยาบาลคือพื้นที่ที่ผู้คนเดินทางมาด้วยความเปราะบางทางร่างกาย ขณะที่ ไร้ลิ้นสิ้นสูญ คือผลงานที่สะท้อนความเปราะบางทางจิตใจและการถูกพรากอัตลักษณ์ การนำเรื่องราวของคนที่ถูกบังคับให้เงียบงัน มาวางอยู่ในพื้นที่ที่สร้างขึ้นเพื่อเป็น "แสงสว่างแห่งชีวิต" จึงไม่ใช่ความขัดแย้ง แต่เป็นการยอมรับความจริงว่า ความเจ็บปวดเป็นส่วนหนึ่งของมนุษย์

       บางครั้ง การเยียวยาไม่ได้เริ่มต้นจากคำพูดปลอบโยนที่สวยหรู แต่เริ่มต้นจากการมีพื้นที่ปลอดภัยสักแห่ง ให้เราได้นั่งลง พลิกอ่านหน้ากระดาษ และพบว่าความเจ็บปวดหรือความรู้สึกไร้เสียงที่เรากำลังเผชิญอยู่นั้น มีคนเข้าใจและถูกบันทึกไว้อย่างหนักแน่นบนหน้าหนังสือ

ตามที่คุณพ่ออนุชาเคยกล่าวทิ้งท้ายไว้ ร้านหนังสือคฤศตังไม่ใช่แค่ร้านขายหนังสือทางศาสนา แต่คือพื้นที่สาธารณะของทุกคน การต้อนรับนักเขียนจากฮ่องกงในครั้งนี้ คือบทพิสูจน์ว่า ไม่ว่าคุณจะเป็นใคร หรือแบกรับความเงียบงันแบบไหนมา เมื่อผลักประตูเดินเข้ามาในร้านหนังสือแห่งนี้ “รูปเล่มและหน้ากระดาษ” จะพร้อมทำหน้าที่เป็นเพื่อนคุยและแสงสว่างให้เสมอ

ที่ตั้ง : ร้านคฤศตัง ร้านหนังสือ แสงสว่างแห่งชีวิต โรงพยาบาลเซนต์หลุยส์ กรุงเทพมหานคร 10120

Facebook : https://www.facebook.com/csctshop

หนังสือ : ไร้ลิ้นสิ้นสูญ (Tongueless) ของเหล่า หยีหว่า

สั่งซื้อได้ที่ : https://www.bookonline.praphansarn.com/home/detail/674