เวลาพูดถึง ‘โรงพยาบาล’ ภาพแรกที่หลายคนนึกถึงคงหนีไม่พ้นเรื่องของการรักษาอาการเจ็บป่วย กลิ่นยา เครื่องมือแพทย์ หรือความวุ่นวายหน้าห้องตรวจ น้อยคนนักที่จะนึกเชื่อมโยงสถานที่แห่งนี้เข้ากับพื้นที่เงียบๆ อย่าง ‘ร้านหนังสือ’
แต่ในความเป็นจริง นอกจากการเยียวยาร่างกายแล้ว 'จิตใจ' ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่ต้องการการดูแลและพื้นที่พักพิงไม่แพ้กัน โดยเฉพาะในสถานที่ที่เต็มไปด้วยความกังวลและความเปราะบางอย่างโรงพยาบาล การมีมุมเล็ก ๆ ให้คนได้หลบไปพักสายตาและทบทวนความคิดผ่านหน้ากระดาษ จึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจมาก ด้วยเหตุนี้ เมื่อทางสำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์นได้รับคำเชิญให้ไปร่วมงานเปิดตัวร้านหนังสือแห่งใหม่ที่ซ่อนตัวอยู่ใจกลางโรงพยาบาลเซนต์หลุยส์ เราจึงไม่พลาดที่จะไปร่วมแสดงความยินดีและสำรวจพื้นที่แห่งนี้...
วันอาทิตย์ที่ 24 พฤษภาคม ค.ศ. 2026 ที่ผ่านมา สำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์นมีโอกาสไปร่วมงานเปิดตัวร้านหนังสือแห่งใหม่ แต่ร้านนี้ไม่ได้ตั้งอยู่ในห้างสรรพสินค้าหรือย่านฮิต ๆ ที่ไหน กลับไปซ่อนตัวอยู่ในพื้นที่ของโรงพยาบาลเซนต์หลุยส์ ภายใต้ชื่อ “คฤศตัง ร้านหนังสือ แสงสว่างแห่งชีวิต”
ในวันนั้นบรรยากาศค่อนข้างอบอุ่น มีกิจกรรมให้เดินดูหลายมุม และนอกจากงานเสวนาเปิดตัวหนังสือ ‘แรมร้าง...บนทางจร’ ของคุณพ่อ หรือ บาทหลวงยอแซฟ อนุชา ไชยเดช แล้ว ทางประพันธ์สาส์นเองก็ได้นำหนังสืออย่าง ไร้ลิ้นสิ้นสูญ (โดย เหล่า หยีหว่า) และ ทำวันนี้ให้ดีที่สุด (โดย Guen) ไปร่วมแนะนำด้วยในฐานะหนังสือที่ช่วยสร้างแรงบันดาลใจและให้แง่คิดในการใช้ชีวิต
การมีอยู่ของร้านหนังสือในโรงพยาบาลเป็นเรื่องที่น่าสนใจ เราเลยถือโอกาสชวนคุณพ่อพูดคุยถึงที่มาที่ไปของการทำพื้นที่แห่งนี้ โดยคุณพ่อเล่าถึงจุดเริ่มต้นว่ามาจากเรื่องใกล้ตัวมาก ๆ คือเวลาที่เราอยากหาซื้อหนังสือศาสนาคาทอลิกสักเล่ม หลายคนมักจะนึกไม่ออกว่าต้องไปซื้อที่ไหน ยิ่งวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันที่คนส่วนใหญ่สะดวกไปร่วมพิธีที่โบสถ์ ร้านหนังสือทั่วไปก็มักจะปิดทำการ พอได้นำไอเดียนี้ไปคุยกับทางซีอีโอของโรงพยาบาลเซนต์หลุยส์ ทุกอย่างก็เลยเริ่มเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมา เพื่อให้คนที่สนใจหนังสือแนวนี้มีจุดแวะพักที่ชัดเจน
พอตั้งใจจะทำร้าน คุณพ่อบอกว่าอยากให้ที่นี่เป็นพื้นที่เปิดกว้าง ใคร ๆ ก็เดินเข้ามาได้ ไม่ว่าจะเด็ก ผู้ใหญ่ คนพุทธ หรือคนคริสต์ การออกแบบสเปซของร้าน (ซึ่งตอนนี้เป็นเวอร์ชันที่ 2 แล้ว) จึงแบ่งออกเป็นหลายส่วน ทั้งมุมขายของ มุมบริการ มุมสำหรับนั่งพูดคุยกันสบาย ๆ และเผื่อพื้นที่ว่างไว้สำหรับจัดกิจกรรมในอนาคตด้วย
อีกเรื่องที่น่าสนใจคือชื่อร้าน “คฤศตัง” (ที่หลายคนอาจจะเผลออ่านว่า สะ-หลิด-ตัง) คำนี้ไม่ใช่คำที่ตั้งขึ้นมาลอย ๆ ให้ดูเท่ แต่มันคือชื่อของหนังสือเล่มแรกที่กลุ่มมิชชันนารีพิมพ์ขึ้นในสังคมไทย โดยมีหลักฐานระบุปี ค.ศ. 1796 ชัดเจน คุณพ่อเลยหยิบเอารากทางประวัติศาสตร์ตรงนี้มาใช้ตั้งเป็นชื่อร้าน แถมฟอนต์ป้ายชื่อร้านที่เราเห็นกัน ก็มาจากการขอความเมตตาให้พระคาร์ดินัลไมเกิ้ล มีชัย กิจบุญชู ลงลายมือชื่อคำว่า
“ร้านหนังสือ แสงสว่างแห่งชีวิต”
แล้วทางร้านนำมาแกะสลักเป็นฟอนต์อีกที เมื่อคุยกันถึงประเด็นที่ว่า ทำไมยังต้องทำ “หนังสือเป็น เล่ม ๆ” ในยุคที่ใคร ๆ ก็ก้มหน้าอ่านคอนเทนต์จากสมาร์ตโฟน คุณพ่อให้มุมมองที่ค่อนข้างลึกซึ้งว่า พลังของตัวอักษรที่พิมพ์ลงบนกระดาษมันมีความหมายในตัวของมันเอง ข้อมูลในอินเทอร์เน็ตหรือแม้แต่ AI มันมาไวไปไว บางทีก็ต้องคอยเช็กว่าจริงไหม แต่หนังสือคือความหนักแน่น เป็นแหล่งอ้างอิงที่ใครจะมาแอบแก้ไขดัดแปลงไม่ได้ เวลาที่คนเราต้องเผชิญกับเรื่องยาก ๆ หรือความเจ็บป่วย การได้ค่อย ๆ พลิกอ่านกระดาษทีละหน้า ซึมซับเนื้อหาไปช้า ๆ มันก็คือการเยียวยาจิตใจรูปแบบหนึ่ง
สำหรับหนังสือในร้านคฤศตัง ประมาณ 80% จะเป็นหนังสือศาสนา พระคัมภีร์ หนังสือคำสอน หรือหนังสือแปลของนักเขียนคาทอลิก ส่วนอีก 20% ที่เหลือ ทางร้านปรับให้เข้ากับบริบทของการอยู่ในโรงพยาบาล คือมีพวกศาสนภัณฑ์ บริการดอกไม้ หรือแม้แต่หนังสือและรูปภาพสำหรับพิธีของผู้ล่วงลับ ซึ่งตอบโจทย์ความต้องการของคนที่มาโรงพยาบาลได้อย่างพอดี
แน่นอนว่าการทำร้านหนังสือในยุคนี้เป็นเรื่องท้าทาย คุณพ่อเองก็ยอมรับว่าเดี๋ยวนี้มีทั้งคนที่ "อ่านแต่ไม่ซื้อ" และ "ซื้อไปแต่ไม่อ่าน" การทำให้ร้านอยู่รอดจึงต้องหาจุดยืนและเจาะกลุ่มเป้าหมายให้ชัด แต่ถึงอย่างนั้นทางร้านก็ไม่ได้ปฏิเสธเทคโนโลยี เพราะหนังสือใหม่ ๆ ในช่วงหลังก็เริ่มมีการทำเป็น E-Books ควบคู่ไปด้วยเพื่อเป็นทางเลือก
ก่อนจบการสนทนา คุณพ่อฝากทิ้งท้ายไว้ว่า ถึงคฤศตังจะมีรากมาจากความเป็นคาทอลิก แต่นี่คือร้านของทุกคน อยากให้ทุกคนรู้สึกถึงความเป็นเจ้าของและช่วยกันสนับสนุน เพราะร้านหนังสือที่มีลักษณะเฉพาะแบบนี้ไม่ได้มีให้เห็นบ่อย ๆ ในอนาคตทางร้านยังมองไปถึงการทำ Catholic Book Club การจัดอีเวนต์เปิดตัวหนังสือ และพร้อมที่จะเป็นพันธมิตรกับเครือข่ายร้านหนังสืออิสระอื่น ๆ เพื่อช่วยกันขับเคลื่อนวงการหนังสือต่อไป
การเกิดขึ้นของคฤศตัง จึงไม่ใช่แค่การเพิ่มจุดขายหนังสือทางศาสนา แต่คือการสร้างพื้นที่เล็ก ๆ ที่ยืนยันถึงความสำคัญของ "รูปเล่มและหน้ากระดาษ" ในฐานะวัตถุที่จับต้องได้ เป็นวัตถุที่พร้อมจะทำหน้าที่เยียวยา เป็นเพื่อนคุย และเป็นแสงสว่างให้ใครก็ตามที่บังเอิญเดินผ่านมาผลักประตูเข้าไป
ที่ตั้ง : ร้านคฤศตัง ร้านหนังสือ แสงสว่างแห่งชีวิต โรงพยาบาลเซนต์หลุยส์ กรุงเทพมหานคร 10120
Facebook : https://www.facebook.com/csctshop
