เพลงบรรเลง | เพลงมีเสียงร้อง
พฤกษามาตา: หากต้นไม้เป็นร่มเงาของโลก...แล้วแม่จะเป็นอะไรของลูก

 

 

 

พฤกษามาตา: หากต้นไม้เป็นร่มเงาของโลก...แล้วแม่จะเป็นอะไรของลูก

 

            “แม่เกลียดผม”  คำๆ นี้ผมคิดเสมอตลอดมา  ผมเกิดมาไม่ตรงกับเพศที่แม่อยากให้เป็น  ผมเกิดมาเป็นลูกชายคนเดียวของผู้เป็นแม่ที่มีเชื้อสายจีน  ตั้งแต่จำความได้ผมไม่เคยกอดแม่, ไม่เคยได้รับความรักเหมือนเด็กคนอื่นๆ  ทำให้แม่ไม่เข้าใจตัวผมมากกว่าใครๆ  ตอนนี้ผมกำลังศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์  มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  ได้ศึกษาวิชาการผดุงครรภ์  ได้พบกับแม่ที่หลากหลาย  ได้รับความรู้มามากมาย  ความรู้เกี่ยวกับ “กว่าจะเป็นแม่”  และวันหนึ่งผมก็มีโอกาสได้อ่านเรื่องพฤกษามาตา   เป็นชื่อเรื่องที่แปลกดี  เป็นเรื่องเกี่ยวกับอะไร  น่าสนใจดี  เลยลองยืมเรื่องนี้มาอ่านทั้งๆที่ไม่รู้มาก่อนว่าเป็นเรื่องเกี่ยวกับแม่

 

            พฤกษามาตา  มาจากสองคำจากคำว่าพฤกษา ซึ่งแปลว่าต้นไม้ และมาตาซึ่งมีความหมายว่ามารดา  หนังสือเล่มนี้ได้รับการถ่ายทอดเรื่องราวของการดูแลหญิงมีครรภ์  ครอบครัวหญิงมีครรภ์มากมายโดยสูตินรีแพทย์ .ชัญวลี  ศรีสุขโข  ซึ่งท่านทำงานด้านนี้มามากกว่า 20 ปี  ท่านได้นำประสบการณ์ที่ได้รับ  ความประทับใจมาผนวกกับความรู้ด้านต้นไม้  โดยเชื่อว่าต้นไม้ก็เป็นผู้ให้  แม่ก็เป็นผู้ให้  แต่ก็มีต้นไม้ที่ไม่สามารถเติบโต  เปราะบาง  ก็เปรียบเสมือนแม่ผู้ที่ยังไม่พร้อมเป็นแม่หรือยังขาดความเป็นแม่เปรียบเปรยแม่กับต้นไม้ได้อย่างชัดเจน  ได้ใช้ชื่อต้นไม้แทนชื่อของแม่

 

            ผู้แต่งมีความรู้จากต้นไม้ในตอนเด็ก  สนใจศึกษาด้านนี้  มีความสามารถสังเกตุ  ลักษณะเฉพาะและได้ใช้หลักอุปมาแม่แต่ละท่านเป็นต้นไม้  ทำให้เรามีความเข้าใจชัดเจนขึ้น  และยังทำให้วรรณกรรมนี้มีความสวยงาม  เช่น  ต้นไผ่เมื่อแตกกอตัวเองก็จะตายไปแต่ต้นไผ่ก็ไม่เคยปฏิเสธการแพร่พันธุ์  พร้อมตายเพื่อให้ชีวิตที่เกิดมาดังแม่ผู้ให้  แม่ต้นไผ่

          

  ผู้แต่งเป็นสูตินรีแพทย์  ที่มีจรรยาบรรณของวิชาชีพ  คือจะไม่เปิดเผยความจริงของผู้ป่วยข้อมูลที่จะทำให้รู้ว่ามาตราคนนั้นคือใคร  ซึ่งจะถ่ายทอดเฉพาะประสบการณ์  ข้อมูลที่เป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านอย่างแท้จริง  นอกจากนี้ยังมีความรู้เกี่ยวกับสูตนารีวิทยา  เช่น  เด็กทารกคลอดก่อนกำหนดหากได้รับนมมารดา  จะแข็งแรงขึ้น

 

 ผู้หญิงที่ติดเชื้อหูดหงอนไก่  สามารถติดต่อทางเพศสัมพันธ์เท่านั้น  เมื่อสตรีมีน้ำคล่ำไหลทางช่องคลอด  ให้รับเตรียมการคลอด  การพิสูจน์ความบริสุทธิ์ก็มีการตรวจเยื้อพรหมจารี   แต่ถ้ามันขาดก็ไม่สามารถสรุปได้ว่ามีเพศสัมพันธ์  การทำรีแพร์คืออะไร  ทำไมผู้หญิงต้องทำโดยยกสาเหตุหลักโดยสถานการณ์จริง  การตรวจทางทวารหนักแล้วพบ re ctal shelf  บกบอกว่าผู้ป่วยเป็นอะไร  กลุ่มอาการดาวน์ซินโดรม  เป็นต้น  นอกจากนี้ผู้แต่งใช้คำศัพท์ทางการแพทย์ง่ายๆที่เราสามารถเข้าใจ  เช่น  ไอซียู  ตรวจทางทวารหนัก  ตรวจทางช่องคลอด  หากเป็นคำศัพท์ยากก็จะมีคำอธิบายเช่น  CPR,  Repair หมายถึงอะไร  ซึ่งเป็นคำศัพท์เฉพาะกับบุคลากรทางแพทย์เท่านั้น  ทำให้ผู้อ่านสามารถอ่านได้ทุกวัย

 

ความรู้สึกหลักอ่านพฤกษามาตาครั้งแรกก็รู้สึกทั้งเศร้า,  ปลิ่มปิติ,  มีหลายรสชาติ  ผู้แต่งไม่ได้เสนอแต่ด้านดีของแม่ไม่ยึดติดทัศนคติส่วนตัว  เล่าตามความเป็นจริงของท้องเรื่อง  แสดงความจริงใจหรือตั้งใจจริงที่จะให้บทเรียนแก่ผู้อ่าน 

 

ผู้แต่งมีผู้ป่วยมากมายที่พบเจอ  แต่สามารถจำเรื่องราวและความหลังของผู้ป่วยคนนั้นๆมาเล่าได้  มีประโยคสนทนาทำให้เราพอจะเข้าใจเหตุผลความรู้สึกของแม่แต่ละคน  ตลอดจนมีการอธิบายความรู้สึกสีหน้าท่าทางตัวละครนั้นๆจนเห็นภาพเหมือนอยู่ในเหตุการณ์  สามารถเล่าตามลำดับเหตุการณ์อย่างไม่สับสน 

 

นอกจากนี้ยังมีข้อมูลสนับสนุนการเขียนให้หน้าเชื่อถือ  เช่น  อายุแม่,  อายุครรภ์,  สิ่งที่ตรวจพบ,  เป็นต้น  นอกจากนี้ผู้แต่งมีความเป็นแพทย์ที่ดี   ผู้แต่งแสดงให้เห็นถึงความตั้งใจในการที่จะช่วยเหลือผู้ป่วยอย่างชัดเจน  เช่น  หาทางติดต่อมารดาของผู้ป่วยเพื่อให้ยืนยันทำการผ่าตัด  ติดตามข้อมูลผู้ป่วยย้อนหลัง  หรือหาข้อมูลจากคนที่รู้จัก  เป็นต้น  เรื่องบางเรื่องที่มารดามีภาวะแทรกซ้อนแล้วยอมตั้งครรภ์ต่อบางรายก็สามารถมีชีวิตต่อทั้งแม่และลูก  บางเรื่องก็ไม่สามารถมีชีวิตต่อ  แสดงถึงความเป็นกลางในการให้การตัดสินใจของแม่ตั้งครรภ์หากเป็นผู้อ่าน  ไม่ใช่หากตั้งครรภ์ต่อจะมีชีวิตรอด เพียงอย่างเดียว  ส่วนเรื่องการเปรียบเปรยบางครั้งผู้แต่งไม่มีความชัดเจนอย่างเช่น  แม่กตัญญู  แม่ลำดวน  ผู้แต่งกล่าวว่าต้นลำดวนปลูกบ้านใดบ้านนั้นจะมีความสดชื่น  ร่มเย็น  มีกลิ่นสงบผ่อนคลาย  ซึ่งยังอุปมาไม่ชัดเจนและยังไม่เข้าใจว่าเกี่ยวกับกตัญญูอย่างไร  ความเด่นชัดที่ต้นลำดวนกับความกตัญญู

 

            หนังสือเรื่องนี้ประกอบด้วยแม่หลายประเภท  แม่ผู้ให้ผู้แต่งก็จะพรรณนาจนรู้สึกได้ถึงความรักที่มอบให้และควรที่จะเชิดชู  เช่นพุทรา  เธอเป็นผู้หญิงที่เพียบพร้อม  แต่เธอยังไม่เคยมีลูกเธอตั้งครรภ์ด้วยอายุ 46 ปี  ผู้แต่งได้ให้คำแนะนำตรวจความผิดปกติของกลุ่มดาวน์ซินโดรม  พบว่าลูกเธอเป็นดาวน์ซินโดมแต่เธอยอมรับ  แม้ 7 เดือนต่อมาจะพบครรภ์เป็นพิษซึ่งเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้  แต่เธอยืนยันจะท้องต่อไม่ว่าลูกจะเป็นเช่นไร  ผู้แต่งได้กล่าวว่า  แม่พุทราเป็นแม่ผู้รักลูกโดยปราศจากเงื่อนไข

 

 นอกจากนี้ยังมีต้นไผ่ผู้ซึ่งยินดียอมตายเพื่อให้ลูกตนมีชีวิตต่อไป  แม่ผู้ให้แม่ต้นไผ่

 แม่พะยอม  แม้รู้ว่าตนท้องก็ไม่ว่ากล่าว  เข้าใจ  ยินดียอมรับคนที่ลูกตนรักแม้คนอื่นว่ากล่าวเพียงใด  อุทิศความสุขตนให้กับลูก  ดังแม่ผู้อุทิศ  แม่พะยอม  แม่ผู้ที่การศึกษาไม่สูงมาก  แต่สามารถทำให้ลูกมีอาชีพงานการที่ดี

 

            แม่ในนิยายอาจเป็นคนรักลูก ทำทุกอย่างให้ลูก  เป็นแม่ที่ใจดี  สามารถสั่งสอนให้ลูกเป็นคนดี  แต่มันก็ไม่เสมอไป บนโลกนี้ยังมีแม่อีกหลายประเภท  ผู้แต่งได้เปรียบแม่ที่ยังมีเงื่อนไข  ยังขาดความเป็นแม่  หรือตกอยู่ในความชั่วเปรียบต้นไม้ที่ไม่สามารถเจริญเติบโต  เปราะบางและสามารถเกิดอันตรายแก่ผู้อื่น อย่างเช่น  กรดัน(กระถิน)  ผู้ที่ซึ่งรักลูกมากแต่ไม่มีเวลาดูแลลูก  จนลูกต้องเสียชีวิตไป 

 

ลั่นทมเธอมีสามีใหม่  และสามีนั้นได้ข่มขืนลูกตน  จนวันหนึ่งได้ฆ่าลูกแท้ๆของเธอ  แม่ลั่นทม  เพราะเธอเคยมีมรสุมชีวิตเพียงต้องการใครซักคนมาตามใจ  แต่สุดท้ายผลนั้นกับเกิดกับลูกของตน

 

 ดอกโศกผู้เป็นแม่ที่บังคับให้ลูกยอมถูกข่มขืนจากพ่อเลี้ยง  เพียงเพราะเธอเป็น HIV  และต้องการคนดูแลในครอบครัว

 ต้นปาล์มแม่ผู้ซึ่งให้แฟนของลูกชายตนทำแท้งและไม่ยอมรักษารกค้าง  เป็นผู้รักแต่ลูกของตนเอง  เปรียบเสมือนต้นปาล์มที่มีกิ่งก้านสาขาแต่ไม่สามารถให้ร่มเงาผู้อื่น

 แม่ชมพู่ต้องเสียชีวิตหลังได้รับภาวะแทรกซ้อนหลังคลอด  แม่ผู้ซึ่งไม่ยอมตรวจสุขภาพจนไม่สามารถรักษาให้หายได้  เปรียบดังแม่ป่วย..

 

แม่นุ่น เมื่อรู้ว่าสามีตนมีภรรยาใหม่ก็ฆ่าตัวตายและและฆ่าลูกตนตาม  เธอไม่ยอมหรือรักลูกตนมากกว่าที่จะยอมให้ลูกตนเผชิญกับชะตากรรมดังต้นนุ่น 

 

หรือแม่ผู้เชื่อลูกตนเองเกินไป  หรือแม่ที่ไม่สามารถเลี้ยงลูกได้  เรื่องเหล่านี้ผู้แต่งได้สะท้อนความจริงของสังคมปัจจุบัน  ให้ผู้อ่านสามารถอ่านแล้วเอาเป็นบทเรียน  โดยเฉพาะผู้เป็นแม่จะได้ไม่เกิดเรื่องแบบนี้ซ้ำแล้วซ้ำอีก  เป็นข้อคิดเล็กๆให้สะกิดใจแก่ผู้อ่าน

 

            นอกจากนี้ผู้แต่งได้เขียนเรื่องราวของแม่ผู้แต่งเองโดยไม่ปิดบัง  กล้าที่นำเรื่องครอบครัว  ปัญหาครอบครัว  เรื่องส่วนตัวมาเขียนตลอดจนได้เล่าความรู้สึกตนอย่างแท้จริงต่อแม่  ทำให้เราเข้าใจว่าบางครั้งเราอาจมีความคิดว่าแม่ไม่รักเรา  เราไม่ได้รับความรักได้ทุกคน  แต่ผู้แต่งกลับมาความรู้สึกเปลี่ยนไปแม่ได้เป็นแม่แท้ๆเอง  ผู้แต่งคิดว่าภายใต้เงื่อนไขเงินทอง,  การขาดความช่วยเหลือ,  กำลังใจ  ซึ่งถึงแม้แม่จะรักเพียงใด  ผู้หญิงคนเดียว  เงินเดือนชักหน้าไม่ถึงหลัง  เลี้ยงลูก 3 คนจะทำอะไรได้ดีไปกว่านี้

 

ซึ่งจากที่ผู้แต่งได้เขียนว่าตนเป็นหมอมีลูก 3 คนมีคนช่วยเหลือ  สัมผัสชีวิตกับแม่มากมาย  ทำให้เธอสำนึกในความรักของแม่  ซึ่งผมคิดว่าทุกเรื่องที่ผู้แต่งเขียนมายังไม่ตรงกับแม่ของตนอย่างแน่ชัด  แต่เข้าใจว่าผู้แต่งคงหมายถึงว่าแม่มีความรักต่อลูกทุกคน  และชอบที่ผู้แต่งเปรียบเปรยแม่ตนเป็นแม่ดอกมะลิ  สัญลักษณ์ของความเป็นแม่

 

การจะเป็นแม่นั้นผมเข้าใจว่าหากเราไม่ได้เป็นแม่จริงคงเข้าไม่ถึงความรู้สึกนั้นหรอก  จากการอ่านหนังสือเล่มนี้ผมรู้สึกเข้าใจแม่มากขึ้น  รู้สึกว่าแม่รักผม  รู้สึกว่าทุกคนที่เป็นแม่รักลูกของตน  แต่ความรักของแม่นั้นอาจแสดงออกได้หลายทาง  แต่ก็มีแม่บางคนซึ่งก็อาจไม่พร้อม  มีเงื่อนไขต่างๆซึ่งทำให้เรากลับมาคิดว่าก่อนเราจะมีลูกซักคน  เราต้องมีการวางแผน  ต้องเกิดจากความรักที่แท้จริงของแม่และลูก  แม่เป็นสิ่งสำคัญในการกำหนดว่าลูกจะดำเนินไปในทิศทางใด “แม่เลี้ยงลูกยังไง  ลูกก็เป็นฉันนั้น”  ถึงตอนนี้ผมก็อยากจะบอกว่า “ผมรักแม่”

 

 

ภานุพงศ์ บุษกร 

จำนวนผู้เข้าชม 402    
ชื่อผู้ใช้/อีเมล :  
รหัสผ่าน :